مقدمه:
گوشهای شما، بهترین ابزار عیبیابی خودرو
بسیاری از رانندگان تصور میکنند تا زمانی که چراغ چک موتور روشن نشده، همه چیز مرتب است. اما واقعیت این است که خودروی شما قبل از اینکه از کار بیفتد، با شما صحبت میکند! صداهای غیرعادی، زبان بدن خودرو هستند. نشنیده گرفتن یک صدای کوچک «تقتق» یا «سوت» میتواند به قیمت تعویض کامل موتور یا حتی از دست دادن کنترل خودرو در سرعت بالا تمام شود. در این مقاله، ۷ صدای حیاتی را بررسی میکنیم که به محض شنیدن آنها، باید کنار بزنید و کمک بخواهید.
فصل اول: صدای چکش زدن (Rod Knock)؛ تیکتک ساعت مرگ موتور
این صدا یکی از ترسناکترین صداهایی است که یک مکانیک میتواند بشنود. صدای "تقتق" فلزی و عمیق که با گاز دادن سریعتر میشود.
علت چیست؟
این صدا معمولاً ناشی از خرابی یاتاقانهای میللنگ است. یاتاقانها لایههای فلزی ظریفی هستند که بین قطعات متحرک قرار میگیرند تا اصطکاک را از بین ببرند. وقتی روغنکاری ضعیف باشد یا عمر قطعه تمام شود، این لایهها ساییده شده و پیستونها به میللنگ ضربه میزنند.
چرا باید فوراً توقف کنید؟
اگر به حرکت ادامه دهید، شاتون ممکن است بشکند و از بغل پوسته موتور بیرون بزند (اصطلاحاً موتور دست در میآورد!). در این صورت، موتور شما دیگر قابل تعمیر نخواهد بود و باید چند ده میلیون تومان صرف خرید موتور جدید کنید.
فصل دوم: صدای سوت یا جیغ ممتد (Squealing)؛ فریاد تسمهها
اگر هنگام روشن کردن خودرو یا چرخاندن فرمان، صدای جیغ بلندی میشنوید، احتمالاً مشکل از سیستم تسمههاست.
علت چیست؟
۱. تسمه دینام: شل شدن، فرسودگی یا خشک شدن تسمه باعث لغزش آن روی پولیها میشود.
۲. تسمه تایم: اگر این صدا از داخل کاور تایم بیاید، فاجعه نزدیک است.
خطرات نادیده گرفتن:
پاره شدن تسمه دینام یعنی قطع شدن شارژ باتری و از کار افتادن واترپمپ (که منجر به جوش آوردن فوری میشود). اما پاره شدن تسمه تایم در اکثر خودروها به معنای کج شدن سوپاپها و تخریب کامل سرسیلندر در یک ثانیه است.
فصل سوم: صدای آهن روی آهن هنگام ترمز (Grinding)
صدایی شبیه به کشیده شدن دو قطعه فلز سخت روی یکدیگر که هنگام فشار دادن پدال ترمز بلند میشود.
علت چیست؟
لنتهای ترمز شما تمام شدهاند و حالا کالیپر یا شاسی لنت مستقیماً با دیسک ترمز برخورد میکند.
چرا خطرناک است؟
علاوه بر اینکه قدرت ترمزگیری به شدت کاهش مییابد، حرارت ناشی از این اصطکاک میتواند باعث شکستن دیسک یا داغ شدن روغن ترمز و خالی شدن زیر پدال شود. این یعنی در لحظهای که بیشترین نیاز را به ترمز دارید، خودرو متوقف نخواهد شد.
فصل Optional: جدول مقایسه صداها و فوریت اقدام
| نوع صدا | منبع احتمالی | میزان فوریت | اقدام لازم |
| تقتق سنگین | یاتاقان موتور | بحرانی | خاموش کردن فوری و تماس با امداد |
| جیغ ممتد | تسمه دینام / تایم | بالا | بازدید توسط مکانیک در اولین فرصت |
| هیس (خروج هوا) | سیستم خنککننده | بسیار بالا | توقف برای جلوگیری از واشر زدن |
| تقتق ریز در پیچ | پلوس چرخ | متوسط | تعویض قطعه قبل از بریدن پلوس |
فصل چهارم: صدای هیس یا خروج بخار (Hissing)
اگر صدایی شبیه به باز کردن نوشابه یا خروج بخار از زیر کاپوت میشنوید، با یک بمب حرارتی طرف هستید.
علت چیست؟
معمولاً سوراخ شدن رادیاتور، پارگی شلنگها یا خرابی واشر سرسیلندر باعث خروج ضدیخ داغ و بخار با فشار زیاد میشود.
مراقب باشید!
هرگز در این حالت درب رادیاتور را باز نکنید. فشار بخار میتواند باعث سوختگی شدید صورت و دستان شما شود. اجازه دهید موتور کاملاً خنک شود و سپس سطح آب را چک کنید. ادامه مسیر در این حالت، باعث سوختن واشر سرسیلندر و تاب برداشتن موتور میشود.
فصل پنجم: صدای کوبش در دستاندازها (Clunking)
صدایی شبیه به برخورد دو گوی فلزی که با عبور از چالهها یا سرعتگیرها شنیده میشود.
علت چیست؟
این صدا مربوط به سیستم تعلیق است. میتواند از سیبکها، کمکفنرها یا بوشهای طبق باشد.
خطر اصلی:
اگر سیبک خودروی شما به دلیل فرسودگی از جای خود خارج شود، چرخ خودرو کاملاً رها شده و خودرو از مسیر خارج میشود (اصطلاحاً چرخ در میرود). این اتفاق در اتوبانها معمولاً منجر به واژگونی میشود.
فصل ششم: صدای ناله هنگام چرخاندن فرمان (Whining)
صدایی زیر که با چرخاندن فرمان به طرفین تغییر لحن میدهد.
علت چیست؟
کمبود روغن هیدرولیک یا خرابی پمپ هیدرولیک فرمان. وقتی روغن کم باشد، هوا وارد سیستم شده و پمپ برای چرخاندن چرخها تحت فشار شدید قرار میگیرد.
نتیجه:
اگر روغن هیدرولیک روی قطعات داغ موتور (مثل مانیفولد دود) بریزد، احتمال آتشسوزی در موتور وجود دارد. همچنین سفت شدن ناگهانی فرمان در پیچهای تند میتواند باعث تصادف شود.
فصل هفتم: صدای انفجار یا شلیک از اگزوز (Backfire)
صدای بلندی شبیه به ترقه که از سمت عقب یا جلوی خودرو شنیده میشود.
علت چیست؟
خروج سوخت محترق نشده از موتور و سوختن آن در مسیر اگزوز. این نشاندهنده تنظیم نبودن زمانبندی موتور (تایمینگ) یا مشکل در سیستم جرقهزنی (شمع و وایر) است.
ضرر مالی:
این انفجارها میتوانند به سرعت کاتالیزور گرانقیمت خودروی شما را نابود کنند و مصرف سوخت را تا ۳۰ درصد افزایش دهند.
نتیجهگیری: هزینه پیشگیری همیشه کمتر از تعمیر است
گوش دادن به صدای خودرو، یک مهارت رانندگی است. اکثر فجایع مکانیکی با یک صدای کوچک شروع میشوند که راننده به جای بررسی آن، صدای ضبط را زیاد کرده است! پیشنهاد ما این است که حداقل ماهی یکبار، چند دقیقهای بدون موسیقی و با پنجرههای باز رانندگی کنید تا از سلامت "صدای قلب" خودروی خود مطمئن شوید.
نظر خودتون رو ثبت کنید